Türkçede “Biz bize yeteriz” diye bir tabir var. Bu, belki çok istisnai durumlarda kullanılması gereken son derece tehlikeli bir tabirdir. İnsana sıcacık gelir, güven verir, ruhları ferahlatır, büyük bir cazibesi vardır. Ama uyuşturucudan farksızdır. Olur olmaz zaman ve yerlerde kullanılırsa, gerçekten de o felsefe çizgisinde hareket edilirse kişi ve topluluklara ciddi zararlar vermesi pekala mümkündür.
Tabii durup dururken bu konuya girmedik. Geçtiğimiz günlerde ŞALFED’in (Şalpazarı Dernekler Federasyonu) bir toplantısına katıldık, orada telaffuz edilince aklımıza düştü.
Ben geceden biraz rahatsızlanınca kahvaltıyı ve toplantının ilk bölümünü kaçırmış, biraz toparlanınca kalkıp gitmiştim. Dolayısıyla konuşmaların ortasına denk geldim. ŞALFED’in diğer Trabzon dernekleriyle ilişkilerinin nasıl düzenlenmesi, ne şekilde olması gerektiği gibi bir konu hakkında toplantıya katılan herkes sırayla fikirlerini beyan ediyordu.
Ben girip oturduğum esnada konuşan federasyon yöneticisi arkadaş biraz öfkeliydi. Federasyonda temsilcisi bulunmayan Şalpazarı Eğitim Derneği, Üsküdar Trabzonlular Derneği ve Trabzon Dernekleri Federasyonu’nu ismen zikrederek pek de hoş olmayan ifadeler zikretti. Şikayetçi tavrının ana teması, diğer Trabzon kuruluşlarının katılım sayısı ve folklorik renkliliği yüzünden Şalpazarılıları davet ettikleri, Şalpazarılıların bu ilişki şeklinden hep zararlı çıktığı üzerine kuruluydu.
İthamların hepsine muhatapları cevap verebilir, ben burada iddia ya da savunma pozisyonunda değilim. Asıl üzerinde durduğum ifadeyi en sonunda telaffuz etti tecrübeli dernek başkanı. “Biz bize yeteriz”
Buradaki “biz” ŞALFED oluyordu, daha doğrusu ŞALFED’in mevcut yapısı. İşin garip tarafı, bir yıla yakın bir zaman önce ŞALFED’e bağlı derneklerden birinin başkanı olan ve o esnada salonda bulunan bir diğer başkan da ŞALFED’den şikayetlerini dile getirmiş ve sonunda kendi derneğini kast ederek “Biz bize yeteriz” demişti.
Koç, Sabancı, Eczacıbaşı kendi kendine yetmiyor mu?
Fakat işin aslı öyle değildi. Hiçkimse, hiçbir kurum ve hiçbir topluluk kendi kendine yetemezdi. Bakın, bu ülkede TÜSİAD diye bir dernek var. Açılımı Türkiye Sanayici ve İş Adamları Derneği. Üyelerinin hepsi kendi alanında kraldı, imparatordu. Başta kendi işyerleri olmak üzere nereye gitseler büyük saygı görüyorlar, çoğu önlerinde el pençe divan duruyordu. Peki bu insanların ne zoru var da gidip bir derneğe üye oluyorlar, başkalarının ağız kokusunu çekiyorlar? Çünkü kimsenin (kurum ve topluluklar dahil) kendine yetemeyeceğini biliyorlardı. Muhtemelen TÜSİAD da dünya çapında kendi alanında faaliyet gösteren başka mesleki örgütlere üyedir, net bilgim yok.
Evet, ülkenin en zengin ve güçlü insanları bile kendilerine yetemiyorlar ve bir dernek bünyesi altında toplanıyorlardı ama bizimkilerin maşaallah hiç de öyle bir dertleri yoktu! Üç kuruşluk burs hizmetini temin etmek için göbeğini çatlatanlar nasıl oluyor da kendi kendine yetiyordu?
Başka ve çarpıcı örneklere geçelim. Aksaray’da faaliyet gösteren Of-Hayrat Derneği’ni bilen biliyordur. Bu dernek, merkezinin bulunduğu binaya ve devasa gelirlere sahip. Bir süre öncesine kadar onlar da “Biz Of’uz. Her şeyimiz var. Kimseye muhtaç değiliz, kimseyle işimiz olmaz” gibi bir intiba veriyorlardı. Sanıyorum yakın geçmişte yaşadıkları bazı ibret verici hadiselerden sonra bu tavırlarından vazgeçtiler ve Trabzon’un diğer bileşenleriyle temas kurmaya başladılar. Trabzon Dernekleri Federasyonu’na üye oldular, son seçimde aday da çıkardılar. Adaylarının kaybetmiş olması önemli değildir. Of artık kendini Trabzon’un geri kalanıyla sıcak ilişkiler kurmak zorunda hissetmiştir, bu çok önemli bir olaydır. Yani koskoca Of-Hayrat camiası bile “Biz bize yeteriz” diye düşünmekten vazgeçmiştir.
Son bir örnek olaydan bahsedelim. Ümraniye TrabzonPark’ta yerleşik TİAB var. Yani Trabzonlu İş Adamları ve Bürokratları Derneği. Bilen bilir, TrabzonPark adı verilen arazi İstanbul’da eşi benzeri zor bulunur bir mekandır ve TİAB tarafından Orman Bakanlığı’ndan 10 yıl önce kiralanmıştır. Başkanlığı Orhan Akçay’ın Yaşar Aşçıoğlu’na devrettiği son kongreye biz de gittik. Kongrede gazeteci Zeki Gökçe İstanbul’da çok sayıda Trabzon hemşehri derneği ve iki federasyon olduğunu, TİAB’ın da onların benzeri faaliyetler yapması gerektiği şeklinde özetlenebilecek tavsiyelerde bulununca başkan Orhan Akçay da sosyal dernek olmadıkları, kuruluş ve faaliyet amaçlarının farklı olduğunu, diğer Trabzon derneklerinin kendi aralarında yaşadıkları problemlerden ötürü o problemlerin içinde bulunmak istemedikleri şeklinde bir cevap vermiş ve eklemişti. “Ne yapalım şimdi biz de burada etkinlik düzenleyip peynir-tereyağı mı satalım?” Bu Trabzon Dernekleri Federasyonu’na ve yaptığı Trabzon Günleri etkinliklerine bir göndermeydi.
Testi kırılmadan...
Aradan zaman geçti ve bir de duyduk ki Ümraniye’nin yeni belediye başkanı TrabzonPark’ın bulunduğu araziyi TİAB’ın elinden alıp Şehir Parkı yapmak istiyormuş! İşte o zaman TİAB yönetimi –belki herkesten fazla sahip olduğu- “Biz bize yeteriz” fikrinden vazgeçti ve TrabzonPark’ı kaptırmamak için Trabzon’un “sosyal” dernekleriyle iletişim kurmaya başladı. Tabii öncelikle de “peynir-tereyağı” satanıyla...
Burada kimseye bıyık altından gülme amacı gütmüyoruz. Haddimiz de değildir, karakterimiz de. Of-Hayrat Derneği ile TİAB’ın Trabzon’un diğer sivil toplum kuruluşlarıyla temasa ve entegrasyona geçme tercihi Trabzon adına son derece olumlu ve sevindirici gelişmelerdir. İnşaallah önümüzdeki dönemlerde somut sonuçlarını ve meyvelerini görmeye başlarız.
Bir temennimiz daha var: Bizim Şalpazarılıların başlarına bir tatsızlık gelmeden “Biz bize yeteriz” mantığının yanlış ve tehlikeli olduğunu idrak etmeleri.