Trabzonspor’un Türkiye Kupası rövanş maçı için Erzurum’a giderken Gümüşhane’nin Torul ilçesinden geçtiği esnada gördüğü sevgi sosyal medyada hayli ilgi, takdir ve sevinçle karşılandı.
Tabii ki Trabzonspor’un geçtiği her yerde böyle bir muameleyle karşılanması memnuniyet vericidir, fakat neden Torul? Mesela Of, Akçaabat veya Vakfıkebir’de böyle bir manzara görülse bu kadar büyük bir yankıya sebep olur mu? Olmaz. Neden? Çünkü onlar Trabzon’un ilçeleri, çok normal. Peki Torul? Orası Gümüşhane. Yani farklı bir vilayet.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra vilayet sistemine geçiş zaruri bir ihtiyaç olarak görülmüş olabilir. Fakat tarihi, sosyal, coğrafi ve kültürel bağlara ciddi anlamda zarar da vermiştir. Bugün resmi olarak Gümüşhane vilayetinin ilçeleri olan Torul ve Kürtün, gayrı resmi (şive, folklor, yeme içme, giyim kuşam vs.) her açıdan Trabzon’un bir parçasıdır. Trabzon’un köylerinin gittiği yaylaların çoğu bu ilçelerin sınırları dahilindedir.
İşin bir başka önemli ve acı boyutu, Türkiye’de sosyal kimlik açısından vilayet kimlikleri ön plana çıkmış ya da çıkarılmıştır. Yani asırlarca aynı merkeze bağlı olan insanlar yeni sistemle birlikte farklı kimliklerin sahibi olmuşlardır. Örneğimize dönersek: Torul, Kürtün ve Gümüşhane il merkezi eskiden Trabzon’a bağlı yerleşim birimiyken ve buralarda yaşayan insanlar kendilerini Trabzonlu olarak tanımlarken, yeni sistemde bu değişmiş ve her açıdan tamamen Trabzon karakteristiği gösteren Torul ve Kürtün sakinleri artık Gümüşhaneli olmuşlardır. Tıpkı halihazırda Trabzon’a komşu olan diğer vilayetlerin insanları gibi.
Günümüzde Trabzon vilayeti içinde kalanlar da bazı olumsuz etkilere maruz kalmışlardır. Bugün Trabzon denince akla gelen değerler bütününü, günümüzde Doğu Karadeniz olarak adlandırdığımız coğrayanın tamamı üretmiştir. Fakat günümüz Trabzonluları bu değerleri sadece günümüzde Trabzon adı verilen vilayet sınırları içinde yaşayanların ürettiği gibi ciddi bir yanılgıya düşmektedirler. Trabzonspor da bu değerlerden biridir, resmi kuruluşu vilayet sisteminden sonra olmasına rağmen şehrin sembolü haline gelmiş olan bu kulüp Trabzon’un derin tarihi, sosyolojik ve kültürel birikiminin bir ürünüdür. Yani eski Trabzon’un. Sadece günümüz Trabzon’unun değil. İşte bu gerçeğin farkında olunmadığı ve Torul sanki başka bir evrenin parçasıymış gibi düşünüldüğü için Trabzonspor’a orada gösterilen sevgi bu kadar yankı buluyor.
İdari sistem değişsin, yine eskiye dönülsün şeklinde bir talebimiz yok. Buna gerek de yok. Günümüz Trabzonluları bu tarihi bağları idrak etsinler, bu bağların hasar görmüş kısımlarını tamir etsinler yeter. O zaman Trabzonspor’un gücüne güç kattığını da göreceklerdir.
Örnek olay Torul’da geçtiği için oradan yola çıkarak yazıyı kaleme aldık. Özünde aynı olan problem başta Rize olmak üzere diğer komşu vilayetler için de geçerli. Tabii bu çok kolay bir teşebbüs olmayabilir. Fakat söz konusu tarihi bağlar sanıldığından çok daha güçlü ve kadimdir. Sonuç hayal bile edilemeyecek derecede göz kamaştırıcı olacaktır.