Etkin ve verimli yürüyen işlerde şu dört aşama arasında sıkı bir ilişki vardır. Sağır sultanın bile duyup bildiği bu aşamalar;
Planla, Uygula, Takip Et ve Önlem Al.
Bu halkalardan birisinin aksıyor olması diğerleri düzgün olsa bile yapılmak istenen şey ne ise onun başarısızlığı ile sonuçlanır.
Bizim gibi duygusal ve plan dâhilinde çalışmaktan pek hoşlanmayan toplumlarda bir şekilde ilk iki basamak iyi kötü uygulanmakta. Fakat uygulamanın nasıl gittiği, sonuçlarının ne olduğu ve aksayan bir tarafın bulunup bulunmadığı, varsa gerekli iyileştirmelerin yapılması son iki basamakla ilgilidir. Son iki basamak analizi gerektirmektedir. Aslında son iki basamağın irdelenmesi ilk iki basamağın da sorgulanmasını ve gerekli iyileştirmelerin yapılmasını sağlar. Toplumda ilk iki basamağı gerçekleştiren kahraman, son iki basamağı irdeleyen genellikle bozguncu kabul edilir. Son iki aşamanın dikkate alınmaması yapılan işlerin kalitesinin de anlaşılmasını engeller. Aynı zamanda verimsiz ve işe yaramayan işlerin sorumlularını bulmayı da göz ardı etmemize neden olur.
Yasal bir düzenleme yapıldığında bunun sonuçları nasıl olmuştur, falanca alanlara yapılan yatırımlar hangi gelişmeyi tetiklemiştir, şu alanlarda kullanılan bütçe ne gibi ilerlemelere yol açmıştır, tarımsal desteklemeler çiftçinin gelişimini ve ürünün kalitesini hangi yönde değiştirmiştir, kurumun uzun süreden beri yönetimini üstlenen kişi veya ekibi birimini aldığı noktadan nereye taşımıştır?....
Bu sorular uzayıp gider. Cevabının ne olduğunu bize “Takip Et ve Önlem Al” basamakları söyler. Bu basamaklar işin verimliliğini, keyfiliğini, katkısını açık eder. Yine bu basamaklar işi planlayanların ve uygulayanların becerisini turnusol kağıdı gibi ortaya koyar. Bu bakımdan işin niteliğinin irdelenmesini istemeyen planlayıcılar ve uygulayıcılar son iki basamağın gözden geçirilmesini pek arzu etmezler. Çünkü bu keyif kaçırır. İster ülkemizde isterse başka memleketlerde nitelikli tüm işlerin ortak yönü, yukarıda sıralanan tüm basamakların bir birini tamamlayacak şekildeki uyumudur. Bu uyum işlerimizin kalitesini artırır, kendimize güvenmemizi sağlar, liyakati öne çeker, kaynakların doğru kullanımını sağlar, israfı önler, herkese fırsat eşitliği sağlar, adalete ve bilgiye olan inancı artırır. İnsanımıza tanıdıklarına değil yeteneklerine güvenmesi gerektiğini öğretir. Çünkü talip olduğu işin bir de sorumluluğu olduğunu fark ettirir. Esasen bu basamakların uyumu bir toplumda yönetenin de işini kolaylaştırır ve sorumluluğu paylaştırır.
