Edebiyat, dil, tarih kültür ve sanat gibi konuların da ihmal edildiği bir toplumda refah ve kişi başına düşen gelir o ülkedeki biyoloji, fizik, kimya ve matematik gibi Temel Bilimler’in seviyesi ile ilgilidir. Hiçbir ülke gösteremezsiniz ki Temel Bilimler’in seviyesi iyi olmadan ileri teknoloji üretebilsin. Çünkü bu bilimler mühendislik gibi Uygulamalı Bilimler’in esasını oluşturur. Esasları oluşmamış veya sadece taklide yönelik uygulamalar sonucunda ise mühendislik alanlarında ileri teknoloji üretmeniz mümkün değildir.
Ülkemizde Temel Bilimler’in durumu pek parlak değilken, zaman içinde öğrencilerin tercih etmemesi ile iyice ihmal edilmiştir. Öğrenci gelmiyor diye bir ülkenin Temel Bilimleri’ni ihmal etmek anlaşılır gibi değildir.
Durumun vahameti karşısında konu Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından masaya yatırıldı. Alınan önlemlerle 2017 yılı itibari ile üniversitelerin Temel Bilimler programlarını tercih eden öğrenci sayılarında artış oldu. 2017-2018 döneminden itibaren Yer Bilimlerinden maden, jeoloji, jeofizik programları ile Temel Bilim alanları fizik, kimya, biyoloji ve matematik programlarından ilk üç sırada yerleşen tüm öğrencilere bir yıl süre ile 625 lira burs verilmeye başlanmıştır.
YÖK ayrıca başka bir düzenleme yaparak Temel Bilimler’de Üstün Başarı Sınıfları oluşturmaya ve bu öğrencileri özel müfredatla yetiştirmeye karar vermiştir. Üstelik bu öğrenciler farklı üniversitelerden yetkin hocalar tarafından yetiştirilecek, dil ve proje üretme becerilerinin de gelişmesi için programlar uygulanacaktır.
Bu uygulamanın arkasında durulması, buralarda yetişen öğrencilere herhangi bir grubun musallat olmaması ve mezunlarının ülke biliminin hizmetine sunacak şekilde istihdam edilmesi ile ülkemizde bilimin sıçrama yapmasına neden olacaktır.
Temel Bilimler’le ilgili başka bir konuyu da belirtmek istiyorum. Öğrenci doluluk oranlarının düşük olmasına bağlı olarak üniversitelerde Temel Bilimler programına tahsis edilen Araştırma Görevliliği (eskilerin tabiri ile asistanlık) kadrosu sayıları sınırlandırılmış hatta büyük oranda ortadan kaldırılmıştır. Buna bağlı olarak Temel Bilimler’deki bilimsel çalışmalarda gözle görülür düşüşler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bilimsel araştırmalarda önemli bir unsur olan ve ancak bilimsel araştırmalarla yetiştirilmesi mümkün olan Araştırma Görevliliği kadrolarının Temel Bilimler için yeniden ele alınması kaçınılmazdır. Araştırma görevlileri bölümlerin kadrolarına alınabileceği gibi, başarılı gençler, lisansüstü eğitimi organize eden enstitüler altında da istihdam edilebilir.
Araştırma Görevliliği konusunun çözümlenmesi, Temel Bilimler alanında verilen ve yukarıda özetlemeye çalıştığım can suyunun da işe yaraması için gereklidir.